Βουλτσίδης, Γιάννης

25-05-06

Ένα τελετουργικό έθιμο που -και αυτό- έρχεται από τα βάθη των αιώνων, εκπροσωπώντας τις δυνάμεις που στέλνουν την καρποφορία και ευφορία και αναπαριστώντας το δράμα και την κωμωδία της ζωής μέσα από τον αρχέγονο συμβολισμό του θανάτου και της ανάστασης. Ο ωραίος νέος και ο άσχημος γέρος παλεύουν μεταξύ τους για να κερδίσουν την Καντίνα. Η θανάτωση του νέου από τον γέρο είναι προσωρινή. Οι θρήνοι της Καντίνας θα τον αναστήσουν. Το νέο ζευγάρι θα θριαμβεύσει. Έτσι η ελπίδα θα μείνει ζωντανή. Ο ουρανός θα στείλει τη βροχή, η γη θα σπαρθεί και γόνιμη πλέον θα καρπήσει. Η καλή σοδειά, η καλοχρονιά και η αποτροπή κάθε κακοδαιμονίας θα επιτευχθούν. Η ιεροπραξία, άμεσα συνδεδεμένη με τη γεωργία και τις αγροτικές κοινωνίες έχει τελεστεί. «Το δράμα της Τζαμάλας είναι η ίδια η ζωή» λέει κάποιος από τους τελεστές, και όπως ακριβώς η ζωή έτσι και η Τζαμάλα περιέχει έναν διπλό χαρακτήρα που ενοποιεί τα αντίθετα. Πανάρχαιη σοφή τελετουργία που εμπεριέχει την αρμονική συνύπαρξη του θρήνου και της θριαμβευτικής χαράς, του αθυρόστομου, βωμολοχικού και σκωπτικού με το μυστηριακό, σοβαρό και απρόσιτο. (...)
Η συλλογή αυτή των προσωπικών μαρτυριών των Τζαμαλάρηδων της Ν. Αδριανής του Ν. Ροδόπης καθώς και η περιγραφή του εθίμου της Πιπερούγκας και η έκδοσή τους από το Κέντρο Λαϊκών Δρώμενων Κομοτηνής ελπίζουμε να δώσει το έναυσμα για μια ουσιαστικότερη προσέγγιση, κατανόηση και επανεκτίμηση της σημασίας των εθίμων και της λαϊκής μνήμης και σοφίας που εμπεριέχεται σ' αυτά.