ΔΩΡΕΑ ΑΝΑΓΝ. ΤΣΙΑΜΗ ΘΩΜΑ : 30-3-05

Ο προσδιορισμός "παιδική" πλάι στο ουσιαστικό "λογοτεχνία" μπορεί να μην υποβαθμίζει την εκτίμησή μας γι' αυτό το χώρο. Το επίθετο εδώ, όσο και αν παραπέμπει σε μιαν ηλικία με τις δικές της ανάγκες, δεν παύει ν' αντλεί τη βαρύτητά του από το γεγονός ότι ανάγεται, πρωταρχικά και τελικά, στο (παν)ανθρώπινο. Όπου η ηλικία δεν είναι μόνο υπόθεση ημερολογίου αφού και ως μνήμη του χαμένου χρόνου ή ως ταξίδι στο άγνωστο, είναι δυνατόν ν' ακυρώνει βιολογικές αντιπαραθέσεις. Το ενιαίο του χώρου επιβάλλει και το ενιαίο της προσέγγισης, μέσα από τη διαλεκτική / διαλογική σχέση γλώσσας - λογοτεχνίας, ελληνικής - ξένης λογοτεχνίας, προφορικού - γραπτού λόγου, κειμένου - αναγνώστη. Οι ρόλοι συγγραφέα, μαθητή, δασκάλου μέσα στην ανάγνωση / απόλαυση / παραγωγή του κειμένου δεν είναι πάντα προκαθορισμένοι. Την κατανομή τους ανανεώνει κάθε φορά η ίδια φύση της γλωσσικής επικοινωνίας: ο πομπός και ο δέκτης λειτουργούν εναλλακτικά και παλινδρομικά στο ταυτόχρονο της φωνής / ακρόασης ή το ετερόχρονο της γραφής / ανάγνωσης. Η ανάγνωση είναι και δυνάμει γραφή όπως η γραφή είναι και ενεργεία ανάγνωση. Έτσι το "παιδικό" ως οπτική γωνία, με την εμπλοκή του στο "λογοτεχνικό" ως πράξη ζωής, μπορεί να εξουδετερώσει τη χρήσιμη κι επιβεβλημένη από πολλές απόψεις αλλά άβολη συχνά διάκριση, μεταξύ της παιδικής και της άλλης λογοτεχνίας. «Η γραφή είναι (και) μια παιδική ηλικία σ' επιμήκυνση».