The Afganistan Papers - A secret history of the war

18/6/2025

Το βιβλίο «Τα Εγγραφα του Αφγανιστάν: Η Κρυφή Ιστορία του Πολέμου» (ο πρωτότυπος τίτλος είναι «The Afghanistan Papers: A secret history of the war») του Κρεγκ Γουίτλοκ, ενός εκ των κορυφαίων δημοσιογράφων της εφημερίδας «The Washington Post», δεν είναι ένα απλό βιβλίο. Αποτελεί προϊόν της κλασικής ερευνητικής δημοσιογραφίας που αποτελεί κόσμημα για τον Τύπο στις Ηνωμένες Πολιτείες και πολλοί από εμάς έχουμε θαυμάσει σε κορυφαίες ταινίες του αμερικανικού κινηματογράφου. Είναι αυτό το είδος δημοσιογραφίας το οποίο αποτελεί για τη συντριπτική πλειοψηφία των ελληνικών μέσων ενημέρωσης, που είτε τη θεωρούν αχρείαστη είτε πολύ ακριβή, είδος εν ανεπαρκεία. Είναι επίσης αυτό το είδος δημοσιογραφίας που ελέγχει καλύτερα και πιο «σκληρά» την εξουσία.

Το βιβλίο του Γουίτλοκ, ο οποίος είχε μιλήσει αποκλειστικά στο «Βήμα» τον Αύγουστο του 2021 για το βιβλίο του και το περιεχόμενό του, μόνο μερικές ημέρες μετά τη χαοτική αποχώρηση των Ηνωμένων Πολιτειών από το Αφγανιστάν, συνιστά υπόδειγμα έρευνας. Ο συγγραφέας είχε παρακολουθήσει και καλύψει εις βάθος τον πόλεμο στο Αφγανιστάν πριν ηγηθεί της έρευνας της «Washington Post» για τα «Afghanistan Papers», είχε γράψει για την Αλ Κάιντα, το Πακιστάν, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Από την ενασχόλησή του με τον πόλεμο στο Αφγανιστάν είχε καταλάβει ότι κάτι δεν πήγαινε καλά και ο αρχικός «περίπατος» εναντίον των Ταλιμπάν το 2001 είχε μετατραπεί σε μία καθήλωση των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στο επονομαζόμενο «νεκροταφείο των αυτοκρατοριών».

Το 2016 όμως συνέβη κάτι που θα αποτελούσε το εναρκτήριο λάκτισμα ώστε ο Γουίτλοκ και η «Washington Post» να αρχίσουν τη μεγάλη έρευνα. Ο Γουίτλοκ άκουσε για ένα άγνωστο γραφείο με την ονομασία «Γραφείο του Ειδικού Επιθεωρητή για την Ανοικοδόμηση του Αφγανιστάν» (SIGAR). Το εν λόγω γραφείο είχε διεξάγει συνεντεύξεις στο πλαίσιο ενός προγράμματος με την ονομασία «Lessons Learned» με βασικό στόχο να εντοπιστούν πιθανές πολιτικές αποτυχίες των Ηνωμένων Πολιτειών στο Αφγανιστάν ώστε να μην επαναληφθούν τα ίδια λάθη σε ανάλογες περιπτώσεις στο μέλλον.