ΔΩΡΕΑ : 06-07-16

Το βιβλίο του Β. Μπεράρ αναφέρεται στα τέλη του περασμένου αιώνα και παρουσιάζει με γλαφυρό (αλλά και σοβαρό) τρόπο το Μακεδονικό πρόβλημα, προ της «δυναμικής» επιλύσεώς του. Ξεπροβάλλουν ανάγλυφοι οι ανταγωνισμοί των διαφόρων εθνοτήτων και η ανάπτυξη του εθνισμού σε βάρος της θρησκείας, που μέχρι τότε αποτελούσε το διακριτικό γνώρισμα των κατοίκων της περιοχής (ορθόδοξος:Έλληνας, μωαμεθανός:Τούρκος) περιγράφοντας τα όργια της προπαγάνδας, επισημαίνεται η θαυματουργή δύναμη της παιδείας και της γλώσσας. Άσχετα αν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με τις απόψεις του συγγραφέα, άσχετα από το αν ορισμένα σημεία του βιβλίου δίνουν την εντύπωση ότι ανήκουν οριστικά στο παρελθόν, πιστεύουμε ότι είναι πολύ επίκαιρο. Έτσι, η αναζωπύρωση κάποιων εστιών, που κανείς δεν μπορεί να προφητέψει που θα καταλήξει, η περιγραφή της νοοτροπίας των ανθρώπων της εποχής (ιδίως των Ελλήνων που μας αφορούν), η παράθεση αρετών και ελαττωμάτων (τα περισσότερα από τα τελευταία καταταλανίζουν και το σημερινό Έλληνα), αποδεικνύουν το «αληθές του λόγου» περί επικαιρότητας.
-

...Οι κωδωνοκρουσίες κι οι πυροβολισμοί για τη γιορτή της Παναγίας μόλις και μετά βίας κατάφεραν να ξυπνήσουν το πλήρωμά μας, που όλη τη νύχτα γιόρταζε την Παρθένα. Βγαίνουμε από τα στόμια του Κατάρο... Ο Γερμανός μας απορεί που δυο Ευρωπαίοι, δύο Γάλλοι σχεδόν λόγιοι πρόκειται να ξεμπαρκάρουν εδώ και σκέφτονται να πάνε στη μακρινή Μακεδονία -στους τόπους των βαρβάρων-, αντί να συνεχίσουν προς την Κέρκυρα και τη θεϊκή Ελλάδα: "Και ψάχνετε για Βουλγάρους, Αλβανούς και Σέρβους! Η Μακεδονία υπήρξε το βασίλειο του Αλέξανδρου, όλα τα άλλα πολύ λίγο ενδιαφέρον έχουν". Η Μακεδονία για την Ευρώπη δεν είναι παρά ένας θολός τόπος... Κι εμείς άλλωστε, ξεμπαρκάροντας εδώ σήμερα, δεν ξέρουμε τίποτα περισσότερο... Ελπίζουμε μόνο ότι στην παραλία θα βρούμε σε λίγο δυο Αλβανούς και τέσσερα άλογα. Οι Αλβανοί είναι παλιοί φίλοι. Ο ένας, ο Αμπεντίν, μουσουλμάνος, είναι (ζαπτιές) χωροφύλακας της Αυτού Μεγαλειότητος. Ο άλλος, ο Κώστας, χριστιανός, πρώην τσοπάνης, πρώην καβάσης σε πρόξενο, είναι πιο πολύ Έλληνας παρά Αλβανός...