Ο τίτλος πρωτοτύπου είναι στα ρωσικά

Η νουβέλα "Το χωράφι της μάνας" θεωρείται από τα αριστουργήματα της σοβιετικής λογοτεχνίας και απ' το 1973 που πρωτοεκδόθηκε από τη «Σύγχρονη Εποχή» στα ελληνικά, κυκλοφόρησε σε δεκάδες χιλιάδες αντίτυπα σε επανειλημμένες εκδόσεις.

«Θέλω να με καταλάβεις μάνα, μού έγραφε ο Μπεσελμπέκ. Με τον καιρό θα με καταλάβεις και θα πειστείς, πως έκανα καλά έτσι όπως έκανα. Μάλιστα. Οπωσδήποτε θα πεις ότι ο γιός μου φέρθηκε τίμια. Κι ωστόσο, μ’ όλο που θα με καταλάβεις, κάπου στο βάθος τής ψυχής σου θα κρύβονται τα λόγια, που δε μού είπες: «Πώς μπόρεσες, γιόκα μου, να αφήσεις έτσι τούτον τον κόσμο, τον γεμάτο φως; Γιατί σε γέννησα, γιατί σε μεγάλωσα;». Ναι. Είσαι μάνα κι έχεις δίκιο να με ρωτήσεις, όμως στις ερωτήσεις σου θα απαντήσει αργότερα η ιστορία. Τώρα μπορώ μόνο να σού πω, πως δεν είμαστε μείς που θελήσαμε τον πόλεμο, δεν τον αρχίσαμε εμείς, ότι ο πόλεμος ήταν μια μεγάλη συμφορά για όλους μας, για όλους τούς ανθρώπους. Και πρέπει να δώσουμε το αίμα μας, τη ζωή μας, για να συντρίψουμε, για να εξοντώσουμε αυτό το τέρας. Αν δεν το κάνουμε αυτό, τότε δεν θα είμαστε άξιοι να φέρουμε το όνομα Άνθρωπος. Δεν ονειρεύτηκα ποτέ να κάνω κατορθώματα στον πόλεμο. Τοιμαζόμουν για το πιο σεμνό επάγγελμα. Ήθελα να γίνω δάσκαλος. Αυτό ήταν το όνειρό μου. Όμως, αντί να κρατάω την κιμωλία και το χάρακα, αναγκάστηκα να πάρω το ντουφέκι και να γίνω στρατιώτης. Δε φταίω εγώ γι’ αυτό. Τέτοια είναι η εποχή μας. Δεν πρόλαβα να κάνω ούτε ένα μάθημα..

Αυτό είναι το τελευταίο μου γράμμα, αυτά είναι τα τελευταία μου λόγια, μάνα! Χίλιες φορές θα επαναλαβαίνω το γλυκό σου όνομα και θα μείνω για πάντα χρεώστης σε σένα. Συχώρα με μάνα, για τον πόνο, που θα σου δώσω. Όμως, πρέπει να με καταλάβεις, μάνα, δεν πρόκειται για άσκοπη θυσία, όχι. Έτσι με έμαθε να ζώ η ίδια η ζωή. Κι αυτό είναι το πρώτο και τελευταίο μάθημά μου στα παιδιά, που θα μάθαινα γράμματα. Πάω με τη θέλησή μου, με την πεποίθησή μου. Είμαι περήφανος, γιατί εκπληρώνω το πιο υψηλό χρέος μου απέναντι στους ανθρώπους.

Μην κλαις, μάνα, κανένας να μην κλάψει. Σε τέτοιες περιπτώσεις κανένας δεν πρέπει να κλαίει.

Συχώρα με, μάνα. Σ’ αφήνω γειά...